ޛުލްޤަޢިދާ މަހުގެ ބައެއް ފައިދާތައް

إنَّ الحَمْدَ لِلَّهِ، نَحْمَدُهُ، وَنَسْتَعِينُهُ، وَنَسْتَغْفِرُهُ، وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا، وَمِنْ سَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا، مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلاَ مُضِلَّ لَهُ، وَمَنْ يُضْلِلْ فَلاَ هَادِيَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَى آلِهِ وَأَصْحَابِهَ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلَى يَوْمِ الدِّينِ، وَسَلَّمَ تَسْلِيمًَا كَثِيرًَا. أمَّا بَعْدُ:

މިއީ ޛުލް ޤަޢިދާ މަހާއި ގުޅޭ ބައެއް ފައިދާތަކުގެ ޚުލާޞާއެކެވެ. މީގެ ފައިދާ މި އަޅާއަށާއި، މި ލިޔުން ކިޔާ ކޮންމެ މީހަކަށް މިންވަރުކޮށްދެއްވުން އެދި ﷲ ތަޢާލާގެ ޙަޟްރަތުގައި ދަންނަވަމެވެ.

ޛުލްޤަޢިދާ މަހަކީ ހިޖުރީ އަހަރުގެ އެގާރަވަނަ މައްސަރެވެ. އަހަރުގެ ތެރޭގައި ޖެހިޖެހިގެން އަންނަ ޙުރުމަތްތެރިވެގެންވާ މައްސަރުތަކުގެ ތެރެއިން ފުރަތަމަ މައްސަރެވެ.

އެއީ ޛުލްޤަޢިދާ، ޛުލްޙިއްޖާ އަދި މުޙައްރަމެވެ. އޭގެ ފަހުގައި ރަޖަބެވެ. ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފަވެއެވެ.

ނަބިއްޔާ صَلَّىٰ الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ޙަދީތް ކުރައްވާފައިވެއެވެ.

ޙުރުމަތްތެރިވެގެންވާ މި މައްސަރުތަކަކީ ﷲގެ ޙަޟްރަތުގައި ވަރަށް މަތިވެރި މައްސަރުތަކެކެވެ. މި މައްސަރުތަކުގައި ނަފުސަށް އަނިޔާވެރިވުން ﷲ ތަޢާލާ ވަނީ ނަހީކުރައްވާފައެވެ.

ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ.

އަދި މި މައްސަރުގައި ކުރާ ނުބައިކަންތައްތަކުގެ ފާފަ އެހެނިހެން މައްސަރުތަކުގައި ކުރާ ފާފަތަކަށް ވުރެ ބޮޑުވެގެންވެއެވެ.

އެއީ މި މައްސަރުގެ މަތިވެރިކަމުންނާއި ﷲގެ ޙަޟްރަތުގައި މި މައްސަރުގެ ޙުރުމަތުގެ ބޮޑުކަމުންނެވެ. ޤަތާދާ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.

ޛުލް ޤަޢިދާ މަހަކީ ޙައްޖު މައްސަރުތަކުގެ ތެރެއިންވާ މަހެކެވެ.

ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ.

އިބްނު ޢުމަރު رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا ވިދާޅުވިއެވެ.

ޙުރުމަތްތެރިވެގެންވާ މައްސަރުތައް މަތިވެރިކުރުމާއި، އެ މައްސަރުތަކުގެ ޙުރުމަތް ނުކެނޑުން، މުސްލިމު އަޅާގެ މައްޗަށް ވާޖިބުވެގެންވެއެވެ.

މި މައްސަރުތަކުގައި ﷲ ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ އިންތައް ފަހަނައަޅައިނުދިއުމާއި، ފަރުޟުތަކަށް ރައްކާތެރިވުމާއި ﷲ އާއި އެ އިލާހުގެ ރަސޫލާ صَلَّىٰ الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَގެ އެންމެހައި އަމުރުފުޅުތަކަށް ކިޔަމަންތެރިވުމާއި، ނަފުސަށް އަނިޔާވެރިވުމުން ދުރުހެލިވުން ހިމެނެއެވެ.

ނަބިއްޔާ صَلَّىٰ الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَއަށް ތަބަޢަވުމުގެ ގޮތުން ޛުލް ޤަޢިދާ މަހު ޢުމްރާވުން މުސްތަޙައްބުވެގެންވެއެވެ.

ނަބިއްޔާ صَلَّىٰ الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ހަތަރު ޢުމްރާ ވެވަޑައިގަތެވެ. އަދި ހަތަރު ޢުމްރާ ވެސް ވެވަޑައިގެންނެވީ ޛުލްޤަޢިދާ މަހުއެވެ.

ޛުލްޤަޢިދާ މަހު ކުރާ ޢުމްރާގެ އަޅުކަން އެހެން މައްސަރު ކުރާ ޢުމްރާގެ އަޅުކަމަށްވުރެ މާތްވެގެންވެއެވެ.

އެއީ ރަމަޟާންމަސް ފިޔަވައެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ސަލަފުންގެ ބޭކަލުން ޛުލްޤަޢިދާ އަދި ޝައްވާލްމަހު ކުރާ ޢުމްރާ ރޯމަޟާންމަހު ކުރާ ޢުމްރާގެ މައްޗަށް މަތިވެރި ކުރައްވައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އިބްނު ޢުމަރު އަދި ޢާއިޝާ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمْ އަދި ޢަޠާއު رَحِمَهُ اللهُ ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ.[4]

ޛުލްޤަޢިދާ މަހުގައި ރޯދަހިފުން ސުންނަތްވެގެންވެއެވެ.

އެއީ ﷲ ތަޢާލާ ޙުރުމަތްތެރިކުރައްވާފައިވާ މައްސަރަކަށް ވާތީއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އިތުރު މާތްކަމެއް ނުވަތަ އަޖުރު އިތުރު ވެދާނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރުމަކާއި ނުލައެވެ. ސަލަފުންގެ ބައެއް ބޭކަލުންގެ އަރިހުން މި މައްސަރު ރޯދަ ހިއްޕެވިކަމަށް އައިސްފައިވެއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އިބްނު ޢުމަރު رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، ޙަސަނުލް ބަޞްރީ އަދި ސުފްޔާނުއް ޘައުރީ رَحِمَهُمَا اللهُ ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ.[5]

ޞުލްޙުލް ޙުދައިބިއްޔާ ހިނގާފައި ވަނީ ވެސް ހިޖްރީގޮތުން 6 ވަނަ އަހަރުގެ ޛުލްޤަޢިދާ މަހުގައެވެ.[6]

ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ.

އަނަސް رَضِيَ اللهُ عَنْهُގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވެއެވެ. މި އާޔަތް ބާވައިލެއްވުނީ ޞުލްޙުލް ޙުދައިބިއްޔާ އާއި ގުޅޭގޮތުންނެވެ.[7] އަދި ގިނަ ތަފްސީރު ޢިލްމުވެރިންގެ ބަހަކީ ވެސް މިއީއެވެ.[8] (ބައްލަވާ: تفسير البغوي 7/296 وابن كثير 7/325)